Tổ chức tiên phong trong lĩnh vực GDMT ở Việt Nam

Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) được thành lập trên cơ sở những thành công và kinh nghiệm của Chương trình Nâng cao nhận thức bảo tồn Cúc Phương (CAP) VQG Cúc Phương. Đây là chương trình GDMT đầu tiên và kéo dài lâu nhất tại Việt Nam.

Chương trình CAP được thành lập năm 1996 và là một hợp phần của một dự án bảo tồn do Tổ chức Bảo tồn Động - Thực vật quốc tế (FFI) thực hiện tại Cúc Phương. Mục đích của dự án là giúp bảo vệ tính đa dạng sinh học độc đáo của VQG Cúc Phương đang bị đe dọa do việc khai thác thiếu bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên của các cộng đồng địa phương.

Từ năm 1998, Chương trình CAP do một nhóm nhân viên nhiều kinh nghiệm, các giáo viên địa phương và nhân viên của Vườn quản lý và điều hành. Điều này nâng cao tính bền vững cho chương trình và đạt được mục tiêu ban đầu do FFI đề ra.

Cũng trong năm 1998, Chương trình đã bắt đầu chia sẻ những thành công và kinh nghiệm với các VQG và KBT khác ở Việt Nam thông qua hội thảo đầu tiên mang tên “Những bài học từ công tác GDMT trong việc hỗ trợ quản lý các KBT”.

Năm 1999, chương trình tập huấn về giáo dục môi trường (GDMT) đầu tiên đã được nhóm cán bộ Chương trình CAP thực hiện với sự cộng tác của Dự án Lâm nghiệp xã hội và Bảo tồn Thiên nhiên (SFNC) - VQG Pù Mát do Liên minh Châu Âu tài trợ. Sau hai tháng tham gia khóa tập huấn chuyên sâu ở Cúc Phương, các học viên của VQG Pù Mát đã xây dựng thành công một chương trình GDMT cho cộng đồng. Tới nay, chương trình này vẫn đang hoạt động tích cực tại các làng xã và trường học tiếp giáp với VQG Pù Mát.

Tổ chức phi chính phủ về GDMT đầu tiên của Việt Nam

Ý tưởng xây dựng một tổ chức đã được hình thành sau chương trình tập huấn cho nhân viên VQG Pù Mát. Các nhân viên của Chương trình CAP do FFI tài trợ đã chứng minh rằng họ có đủ khả năng và kinh nghiệm để vừa triển khai và quản lýý Chương trình CAP vừa tổ chức công tác tập huấn - một bước cần thiết cho việc phát triển những hoạt động GDMT cấp cộng đồng tại nhiều địa phương khác.

Các nhân viên của Dự án FFI tại Cúc Phương (chính là những người sáng lập ENV sau này) đã thảo luận ýý tưởng xây dựng một tổ chức phi chính phủ của Việt Nam để củng cố những kinh nghiệm và thành công từ những hoạt động của mình tại Cúc Phương và tiến thêm một bước quan trọng bằng việc khuyến khích các tổ chức của Việt Nam nhận lấy vai trò hàng đầu trong lĩnh vực bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ môi trường tại Việt Nam.

ENV được thành lập vào năm 2000. Qua một thời gian liên tục thực hiện các chương trình GDMT và tập huấn, đến ngày 19 tháng 8 năm 2002, ENV nhận được quyết định chính thức là tổ chức phi chính phủ và tự hào trở thành tổ chức phi chính phủ đầu tiên của Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực GDMT.